วิธีการปลูก

มะขามป้อมเป็นพืชที่ปลูกง่ายทนแดด ทนฝน ทนแล้งได้ดีเยี่ยม การจะปลูกมะขามป้อมให้ได้ผลผลิตดี ต้องตระหนักถึงปัจจัยหลายๆ ด้าน ปัจจัยที่จะกล่าวถึงมีผลโดยตรงต่อเรื่องเวลาและต้นทุนการปลูก สรุปได้คราวๆ ดังนี้

  1. คัดเลือกต้นพันธุ์มะขามป้อม จากแหล่งที่มีความน่าเชื่อถือ

การปลูกมะขามป้อม ต้องใช้เวลาอย่างน้อย 2-3 ปี ในการให้ผลผลิต ถ้าต้นพันธุ์ที่ได้มาเป็นต้นพันธุ์ที่ไม่แท้หรือถูกหลอกขายจากพ่อค้า ท่านจะเสียเวลาไปแล้วอย่างน้อย 2-3 ปี การคัดเลือกสายพันธุ์ที่ดีควรไปดูสวน ดูต้นที่ให้ผลผลิตจริง หลีกเลี่ยงการซื้อต้นพันธุ์ที่วางขายตามร้านค้าต้นไม้ข้างถนน หรือต้นที่มีราคาถูก ใบและต้นมะขามจะมีลักษณะคล้ายกันมาก แยกไม่ออก ยกเว้นคนที่มีประสบการณ์โดยตรง จะมองสายพันธุ์ออกทันที ประสบการณ์โดยตรงจากทางไร่ มีตันพันธุ์เสียหาย 2-3 ต้นจากการปลูก ไปซื้อต้นที่วางขายทั่วไปมาปลูกทดแทน กลับเป็นต้นพันธุ์มะขามป่า ลูกเล็กต้นสูง สรุปคือโดนหลอกขาย

2.สถานที่ปลูกและการดูแลเบื้องต้น
การปลูกพืชทุกชนิด หลังปลูกจำเป็นต้องใช้น้ำเพื่อให้รากเดินหาอาหารได้ก่อน มะขามป้อมเช่นเดียวกัน ต้องให้น้ำจนถึงมีกิ่งเริ่มแตกใบอ่อน ถึงจะลดการให้น้ำได้ การปลูกที่แนะนำคือ ควรปลูกช่วงฤดูฝน พฤษภาคม. – สิงหาคม และต้องดูแลอย่าให้น้ำท่วมหรือดินแฉะเกินไป เพราะจะทำให้ต้นไม่โต (แนะนำปลูกในที่ดอน) แต่ถ้าที่ที่ปลูกเป็นที่ลุ่มต่ำ ควรพูนดินให้สูง รัศมีรอบต้นประมาณ 1 เมตรขึ้นไป

3. ระยะห่างการปลูก
การปลูกมะขามป้อมที่ได้ผลผลิตดีคือ ต้นต้องได้รับแสงแดดตลอดเวลา ยกเว้นการปลูกใต้ร่มไม้ หรือที่อับแสง ระยะห่างการปลูกที่แนะนำคือ

3.1 พันธุ์อินเดีย ระยะห่างที่แนะนำคือ 6×6 เมตร เพราะสายพันธุ์นี้ต้นจะสูง กิ่งออกข้างจะน้อย ระยะขนาดนี้ จะทำให้ต้นได้รับแสงแดดตลอดช่วงที่มีแดด 1 ไร่ ปลูกได้ประมาณ 40 ต้น
3.2 พันธุ์แป้นสยาม สายพันธุ์นี้ต้นจะไม่สูง แต่กิ่งก้านจะออกด้านข้าง ยิ่งต้นใหญ่เท่าไหร่ จะออกด้านข้างมากเท่านั้น ระยะที่แนะนำการปลูกคือ 8×8 เมตร 1 ไร่ ปลูกได้ 25 ต้น

*** มะขามป้อมชอบอากาศแล้ง ยิ่งแล้งมากเท่าไหร่ ยิ่งดกมากเท่านั้น ***

4. การเตรียมดิน
มะขามป้อมจะชอบดินร่วนปนทรายออกแนวดินลูกรัง ไม่ชอบดินแฉะ การปลูกที่จะให้ต้นโตเร็วการเตรียมดินที่ดีคือทำให้ดินร่วนซุ่ยในหลุมที่ปลูก ขุดหลุมกว้าง x ยาว x สูง 50*50*50 ใส่ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมักหรือเศษใบไม้แห้งที่ก้นหลุม (ห้ามใช้ปุ๋ยเคมีรองก้นหลุมเด็ดขาด) คลุกให้เข้ากับดิน การเตรียมหลุมที่ดีควรเตรียมล่วงหน้าก่อนปลูกประมาณ 1 อาทิตย์

5. การปลูก
ต้นพันธุ์มะขามป้อมส่วนมาก จะเป็นต้นพันธุ์ที่ทาบกิ่ง การปลูกควรปลูกให้มิดกิ่งระหว่างต้นตอกับต้นจริง และกลบดินรอบให้แน่น อย่าให้มีช่องว่างของดิน หลังปลูกควรรดน้ำทันที และให้น้ำแบบต่อเนื่องจนกว่ามะขามป้อมเริ่มแตกกิ่งใหม่

6. การให้ปุ๋ย
ระยะปีแรกควรบำรุงต้นโดยใช้ปุ๋ยที่มีไนโตรเจนสูง เพื่อเร่งการเจริญเติบโต หลังจากนั้นให้ใส่ปุ๋ยสูตรเสมอ เช่น 15-15-15 หรือ 16-16-16 ประมาณ 1 ช้อนแกงต่อต้น แล้วรดน้ำทุกวันให้ปุ๋ยละลายลงดิน เพื่อรากดูดไปใช้ได้

7. การป้องกันศัตรูพืช
มะขามป้อมจะมีแมลงรบกวนจำพวกแมลงกินใบ แมลงเจาะลำต้น แมลงปากดูด เพลี้ยไฟ การกำจัดแบบอินทรีย์ใช้น้ำสัมควันไม้ผสมน้ำฉีดทั่วใบและลำต้น หรือถ้าคุมไม่อยู่ใช้สารเคมีจำพวกคาร์โบซัลแฟนฉีดป้องกันได้

8. ระวังกิ่งต้นตอ
หลังการปลูก เมื่อมะขามป้อมเริ่มโต จะมีกิ่งต้นตอที่ทาบมากับต้นจริง เริ่มมีการแตกกิ่งแข่งกับต้นจริง ควรเด็ดกิ่งต้นตอออก ไม่เช่นนั้นต้นตอจะโตเร็วกว่าต้นจริง ถ้าช่วงนี้ท่านไม่ได้ดูแล ต้นจริงอาจจะตายได้ และต้นตอโตแทน ทำให้ได้ต้นมะขามป้อมป่าแทน (ส่วนมากต้นตอที่นำมาทาบจะใช้ต้นมะขามป้อมป่า เพราะต้นจะแข้งแรง ดูดสารอาหารเก่งกว่าต้นสายพันธุ์จริง)